{"id":101,"date":"2024-01-31T09:45:05","date_gmt":"2024-01-31T09:45:05","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=101"},"modified":"2024-01-31T12:15:48","modified_gmt":"2024-01-31T12:15:48","slug":"zaglada-domu-usherow-edgar-allan-poe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2024\/01\/31\/zaglada-domu-usherow-edgar-allan-poe\/","title":{"rendered":"&#8220;Zag\u0142ada Domu usher\u00f3w&#8221; &#8211; Edgar Allan Poe"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"justified-text\">Edgar Allan Poe to jeden z najs\u0142awniejszych przedstawicieli nurtu American Romantic Gothic, zwanego r\u00f3wnie\u017c Czarnym Romantyzmem. Jak sama nazwa g\u0142osi nie jest to typ literatury, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy skojarzy\u0107 ze szcz\u0119\u015bliw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, optymistycznym zako\u0144czeniem czy relacjami mi\u0119dzyludzkimi, kt\u00f3re podnosz\u0105 na duchu i daj\u0105 si\u0142\u0119. Wiersze i opowiadania Poego ukazuj\u0105 czytelnikowi ciemn\u0105 stron\u0119 romantycznej duszy targanej przez przyt\u0142aczaj\u0105ce emocje i szale\u0144stwo. Nie zabraknie tutaj r\u00f3wnie\u017c zbrodni, element\u00f3w paranormalnych oraz niesamowicie klimatycznych miejsc, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 jedynie pot\u0119gowa\u0107 uczucie izolacji i strachu. Od 1840 do p\u00f3\u017anych lat 70. XIX wieku czarny romantyzm zaw\u0142adn\u0105\u0142 \u00f3wczesnym spo\u0142ecze\u0144stwem. Arty\u015bci starali si\u0119 pokaza\u0107, jak z\u0142o poch\u0142ania cz\u0142owieka, zaszczepiaj\u0105c w nim wolno post\u0119puj\u0105ce szale\u0144stwo, kt\u00f3re prowadzi do samodestrukcji.<\/p>\n\n\n\n<p>Poe buntuje si\u0119, przecz\u0105c wszelkim idea\u0142om \u201cmasowego\u201d pi\u0119kna, odrzucaj\u0105c to co mo\u017ce spodoba\u0107 si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci. Najlepszy przyk\u0142ad odrzucenia \u201ctypowego\u201d kultu urody czy spo\u0142ecznie akceptowanego zachowania mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 w opowiadaniu \u201cRowena,\u201d (w zbiorku powy\u017cej niestety niedost\u0119pne, ale warto po nie si\u0119gn\u0105\u0107!).<br><br>Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y tego typu my\u015bli w g\u0142owie pisarza i dlaczego by\u0142y tak mroczne? Je\u017celi spojrzymy na jego dzieci\u0144stwo i p\u00f3\u017aniejsze \u017cycie, nie b\u0119dzie to ju\u017c tak dziwne. \u015amier\u0107 towarzyszy\u0142a mu od najm\u0142odszych lat &#8211; pocz\u0105wszy od jego w\u0142asnej matki, kt\u00f3ra umar\u0142a gdy mia\u0142 3 latka na gru\u017alic\u0119, zast\u0119pczej matki, kt\u00f3ra odesz\u0142a po d\u0142ugiej chorobie oraz tajemniczej \u015bmierci jego przyjaciela, po kt\u00f3rej zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 swoje wiersze. Nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 jednak na tym &#8211; Poe bardzo prze\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107&nbsp;swojej 22-letniej narzeczonej, kt\u00f3r\u0105 r\u00f3wnie\u017c zabra\u0142a gru\u017alica. Te traumatyczne prze\u017cycia maj\u0105 odzwierciedlenie w zbiorach jego opowiada\u0144 &#8211; praktycznie ka\u017cda bohaterka jego historii ko\u0144czy tragicznie, co mo\u017cna podsumowa\u0107 cytatem autora: \u201c&#8217;the death, then, of a beautiful woman is unquestionably the most poetical topic in the world.\u201d<br><br>Po tej dawce pseudonaukowego chaosu wiecie ju\u017c mniej wi\u0119cej, czego mo\u017cecie spodziewa\u0107 si\u0119 po zbiorku opowiada\u0144 od wydawnictwa Replika. Znajdziecie tutaj historie niesamowite, nas\u0105czone mrocznym klimatem klasyk\u00f3w grozy (np. Czarny kot, Zag\u0142ada Domu Usher\u00f3w &#8211; kt\u00f3re jest jednym z moich ulubionych opowiada\u0144 tego autora!), kilka historii w stylu starych krymina\u0142\u00f3w czy opowie\u015bci detektywistycznych (Tajemnica Marii Roget, Zab!jstwo przy rue Morgue) a sko\u0144czywszy na poezji, co mnie osobi\u015bcie uj\u0119\u0142o za serducho! (Eldorado czy te\u017c s\u0142ynny Kruk).<br>Czekam na dalsze pomys\u0142y wydawnicze je\u017celi chodzi o klasyk\u0119 grozy od wydawnictwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edgar Allan Poe to jeden z najs\u0142awniejszych przedstawicieli nurtu American Romantic Gothic, zwanego r\u00f3wnie\u017c Czarnym Romantyzmem. Jak sama nazwa g\u0142osi nie jest to typ literatury, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy skojarzy\u0107 ze szcz\u0119\u015bliw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, optymistycznym zako\u0144czeniem czy relacjami mi\u0119dzyludzkimi, kt\u00f3re podnosz\u0105 na duchu i daj\u0105 si\u0142\u0119. Wiersze i opowiadania Poego ukazuj\u0105 czytelnikowi ciemn\u0105 stron\u0119 romantycznej duszy targanej przez&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[6],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized","tag-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions\/120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}