{"id":1012,"date":"2026-09-16T19:34:03","date_gmt":"2026-09-16T19:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=1012"},"modified":"2026-09-16T19:34:03","modified_gmt":"2026-09-16T19:34:03","slug":"wampir-wladyslaw-reymont","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2026\/09\/16\/wampir-wladyslaw-reymont\/","title":{"rendered":"&#8220;Wampir&#8221; &#8211; W\u0142adys\u0142aw Reymont"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cz\u0142owiek zagubiony w labiryncie nowoczesno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWampir\u201d W\u0142adys\u0142awa Reymonta to powie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 bardzo \u0142atwo odczyta\u0107 jako histori\u0119 o spirytyzmie i fascynacji tym, co nadprzyrodzone. Tymczasem pod warstw\u0105 niesamowito\u015bci kryje si\u0119 znacznie bardziej z\u0142o\u017cony obraz cz\u0142owieka prze\u0142omu XIX i XX wieku \u2013 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry utraci\u0142 pewno\u015b\u0107 co do w\u0142asnych warto\u015bci, nie ufa ju\u017c dawnym sposobom poznawania \u015bwiata, a jednocze\u015bnie nie potrafi odnale\u017a\u0107 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci tworzonej przez nowoczesn\u0105 cywilizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reymont konstruuje \u015bwiat, w kt\u00f3rym <strong>miasto, psychika bohatera i rzeczywisto\u015b\u0107 nadprzyrodzona zaczynaj\u0105 wzajemnie si\u0119 przenika\u0107<\/strong>. Londyn staje si\u0119 labiryntem, bohater \u2013 cz\u0142owiekiem zagubionym we w\u0142asnym wn\u0119trzu, a tytu\u0142owy wampir mo\u017ce by\u0107 rozumiany nie tylko jako si\u0142a nadnaturalna, lecz tak\u017ce jako metafora cywilizacji wysysaj\u0105cej z cz\u0142owieka energi\u0119, indywidualno\u015b\u0107 i poczucie sensu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fabu\u0142a bez spoiler\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wnym bohaterem powie\u015bci jest Zenon \u2013 Polak od wielu lat mieszkaj\u0105cy w Londynie. Jest artyst\u0105, cz\u0142owiekiem zamo\u017cnym i pozornie niezale\u017cnym, ale jednocze\u015bnie coraz bardziej znudzonym w\u0142asnym \u017cyciem. Podczas seansu spirytystycznego poznaje tajemnicz\u0105 Daisy, medium, kt\u00f3rej pojawienie si\u0119 staje si\u0119 momentem prze\u0142omowym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spotkanie z Daisy otwiera przed Zenonem \u015bwiat zupe\u0142nie inny od jego dotychczasowej codzienno\u015bci. Fascynacja medium i spirytyzmem szybko zaczyna konkurowa\u0107 z jego wcze\u015bniejszym \u017cyciem, relacjami i przyzwyczajeniami. Bohater coraz intensywniej poszukuje czego\u015b, czego nie jest w stanie odnale\u017a\u0107 w racjonalnym, mieszcza\u0144skim \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz z rozwojem wydarze\u0144 granica pomi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a tym, co niewyt\u0142umaczalne, staje si\u0119 coraz mniej wyra\u017ana. \u201eWampir\u201d nie jest jednak wy\u0142\u0105cznie klasyczn\u0105 powie\u015bci\u0105 grozy opart\u0105 na nadnaturalnych wydarzeniach. R\u00f3wnie wa\u017cne okazuje si\u0119 to, co dzieje si\u0119 wewn\u0105trz Zenona \u2013 jego narastaj\u0105ce rozdarcie, fascynacja nieznanym oraz pr\u00f3ba przekroczenia granic ludzkiego poznania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zenon \u2013 bohater, kt\u00f3ry nie potrafi zadowoli\u0107 si\u0119 zwyczajno\u015bci\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zenon bardzo wyra\u017anie wpisuje si\u0119 w model bohatera dekadenckiego. <br><br>Jego podstawowym do\u015bwiadczeniem jest&#8230; znu\u017cenie. Nie chodzi jednak o zwyk\u0142\u0105 nud\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z braku zaj\u0119cia. To znacznie g\u0142\u0119bsze poczucie pustki, zwi\u0105zane z przekonaniem, \u017ce zwyczajna egzystencja nie jest w stanie dostarczy\u0107 mu odpowiedzi na najwa\u017cniejsze pytania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0119\u017cczyzn\u0119 szybko zaczyna nu\u017cy\u0107 to, co wcze\u015bniej wydawa\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c relacji z jego narzeczon\u0105 &#8211; Betsy. Pocz\u0105tkowe uczucie zostaje skonfrontowane z wizj\u0105 przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra dla bohatera zaczyna wygl\u0105da\u0107 jak zamkni\u0119cie w banalnym schemacie: ma\u0142\u017ce\u0144stwo, rodzina, obowi\u0105zki, spotkania towarzyskie i spokojne \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem Zenona nie polega wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie na tym, \u017ce przestaje kocha\u0107 konkretn\u0105 osob\u0119, &#8211; Betsy staje si\u0119 dla niego symbolem ca\u0142ego modelu mieszcza\u0144skiego \u017cycia, kt\u00f3rego nie jest w stanie zaakceptowa\u0107. Zwyczajno\u015b\u0107 zaczyna go przera\u017ca\u0107 bardziej ni\u017c to, co nieznane. Dlatego w\u0142a\u015bnie bohater nieustannie szuka nowych do\u015bwiadcze\u0144, coraz mocniej czuj\u0105c poci\u0105g do tego co niezwyk\u0142e, tajemnicze i wykraczaj\u0105ce poza codzienno\u015b\u0107. To charakterystyczna cecha dekadenta \u2013 kiedy zwyk\u0142e do\u015bwiadczenia przestaj\u0105 wystarcza\u0107, trzeba szuka\u0107 kolejnych bod\u017ac\u00f3w, coraz bardziej oddalonych od tego, co spo\u0142ecznie akceptowane i przewidywalne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u201eZen\u201d, kt\u00f3ry nie potrafi osi\u0105gn\u0105\u0107 spokoju<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Interesuj\u0105co wypada r\u00f3wnie\u017c samo imi\u0119 bohatera. Zenon funkcjonuje jako \u201eMr. Zen\u201d, a \u201ezen\u201d przywo\u0142uje skojarzenia ze spokojem umys\u0142u, medytacj\u0105, poznaniem prawdy i osi\u0105gni\u0119ciem wewn\u0119trznej r\u00f3wnowagi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tyle \u017ce Zenon jest w\u0142a\u015bciwie ca\u0142kowitym przeciwie\u0144stwem tego znaczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego psychika pozostaje w stanie nieustannego napi\u0119cia. Jest rozdarty, sfrustrowany, znudzony i niezaspokojony. Nie potrafi odnale\u017a\u0107 spokoju ani w zwyczajnym \u017cyciu, ani w swoich kolejnych poszukiwaniach. Znaczenie jego przydomka mo\u017cna wi\u0119c odczyta\u0107 ironicznie \u2013 \u201eZen\u201d staje si\u0119 nazw\u0105 stanu, kt\u00f3rego bohater pragnie, ale kt\u00f3rego nie potrafi osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b imi\u0119 podkre\u015bla jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych cech jego charakteru: <strong>wewn\u0119trzn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107<\/strong>. Zenon chce pozna\u0107 prawd\u0119, ale nie jest w stanie zaakceptowa\u0107 granic poznania. Pragnie wolno\u015bci, ale jednocze\u015bnie staje si\u0119 niewolnikiem w\u0142asnych obsesji. Odrzuca banalno\u015b\u0107, lecz nie znajduje alternatywnego sposobu \u017cycia, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142by mu spe\u0142nienie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bli\u017cej idei duchowego wyciszenia znajduje si\u0119 natomiast Joe \u2013 brytyjski oficer i spirytysta, r\u00f3wnie\u017c poszukuj\u0105cy odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce sensu istnienia. Zestawienie tych dw\u00f3ch postaci pozwala jeszcze wyra\u017aniej zobaczy\u0107, \u017ce podobne zainteresowania nie musz\u0105 prowadzi\u0107 do tych samych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kiedy rozum przestaje wystarcza\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWampir\u201d jest r\u00f3wnie\u017c powie\u015bci\u0105 o kryzysie poznania. Zenon \u017cyje w epoce, kt\u00f3ra zach\u0142ysn\u0119\u0142a si\u0119 nauk\u0105, technologi\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciami ludzkiego rozumu. XIX wiek przyni\u00f3s\u0142 przekonanie, \u017ce \u015bwiat mo\u017cna coraz dok\u0142adniej poznawa\u0107, opisywa\u0107 i wyja\u015bnia\u0107. Reymont pokazuje jednak cz\u0142owieka, dla kt\u00f3rego naukowe poznanie nie jest wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zenon chce dotrze\u0107 dalej \u2013 poza to, co mo\u017cna zmierzy\u0107, zobaczy\u0107 i racjonalnie wyt\u0142umaczy\u0107. Interesuje go tajemnica istnienia, duchowo\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 przekroczenia granicy pomi\u0119dzy \u015bwiatem materialnym a metafizycznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem polega na tym, \u017ce przekroczenie jednej granicy nie daje mu upragnionej pewno\u015bci. Przeciwnie \u2013 im wi\u0119cej perspektyw pojawia si\u0119 przed bohaterem, tym trudniej rozstrzygn\u0105\u0107, kt\u00f3ra z nich jest prawdziwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powstaje kolejny labirynt: <strong>labirynt poznania<\/strong>. Wszystkie \u015bcie\u017cki wydaj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwe, ale \u017cadna nie prowadzi do celu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Spirytyzm jako odpowied\u017a na kryzys duchowy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera obecny w powie\u015bci spirytyzm. Nie traktowa\u0142abym go jedynie jako ozdobnika fabu\u0142y czy elementu odpowiadaj\u0105cego za atmosfer\u0119 niesamowito\u015bci, bowiem jest on konsekwencj\u0105 wcze\u015bniejszego kryzysu. Je\u015bli racjonalny \u015bwiat nie potrafi odpowiedzie\u0107 na pytania o sens istnienia, cz\u0142owiek zaczyna poszukiwa\u0107 odpowiedzi poza jego granicami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daisy staje si\u0119 dla Zenona nie tylko tajemnicz\u0105 kobiet\u0105. Reprezentuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotarcia do rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 poza tym, co by\u0142o bohaterowi ju\u017c dobrze znane i zd\u0105\u017cy\u0142o go ju\u017c znudzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie Reymont nie przedstawia tej sfery jako prostego rozwi\u0105zania problem\u00f3w bohatera. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 wraz z wej\u015bciem w \u015bwiat spirytyzmu coraz trudniej oddzieli\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 od z\u0142udzenia, do\u015bwiadczenie od projekcji, a prawd\u0119 od tego, w co cz\u0142owiek chce uwierzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Londyn \u2013 miasto z mrocznym znaczeniem<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reymont przedstawia metropoli\u0119 ko\u0144ca XIX wieku jako przestrze\u0144 industrializacji, handlu, technologicznego rozwoju i gwa\u0142townych przemian spo\u0142ecznych. Nie jest to jednak miasto triumfuj\u0105cej cywilizacji t\u0119tni\u0105cej \u017cyciem. To miasto zm\u0119czone, chore i pozbawione harmonii, pot\u0119guj\u0105ce nerwowo\u015b\u0107 i znu\u017cenie bohatera. Londyn, zdawa\u0142oby si\u0119, jest wiecznie oblepiony szar\u0105, \u015blisk\u0105 mg\u0142\u0105 a jego ciemne zau\u0142ki i zat\u0119ch\u0142e wn\u0119trza tworz\u0105 przestrze\u0144, kt\u00f3ra nieustannie oddzia\u0142uje na bohatera.<br><br>Oczywi\u015bcie mo\u017cemy odwr\u00f3ci\u0107 t\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107 &#8211; by\u0107 mo\u017ce to nie tylko Londyn wp\u0142ywa na bohatera destrukcyjnie, ale r\u00f3wnie\u017c on sam narzuca miastu w\u0142asny stan psychiczny. Je\u017celi tak spojrzymy na powie\u015b\u0107, Londyn staje si\u0119 ogromn\u0105 projekcj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci Zenona. <strong>Mrok duszy rozlewa si\u0119 na ca\u0142\u0105 przestrze\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Miasto posiada ogromn\u0105 liczb\u0119 ulic, punkt\u00f3w, mo\u017cliwo\u015bci i kierunk\u00f3w, ale nie ma wyra\u017anego centrum, kt\u00f3re nadawa\u0142oby ca\u0142o\u015bci sens &#8211; i w\u0142a\u015bnie to <strong>brak centrum <\/strong>jest tutaj szczeg\u00f3lnie istotne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Centrum mo\u017cna rozumie\u0107 nie tylko topograficznie, ale r\u00f3wnie\u017c symbolicznie, jako &#8220;serce&#8221; &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142o zasad, porz\u0105dku i warto\u015bci. Londyn Reymonta nie posiada takiego stabilnego punktu odniesienia. Jest zbiorem fragment\u00f3w, kt\u00f3re nie tworz\u0105 harmonijnej ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To samo dzieje si\u0119 z bohaterem. Zenon r\u00f3wnie\u017c nie ma w\u0142asnego<em> centrum.<\/em> Nie potrafi okre\u015bli\u0107, jakie warto\u015bci powinny organizowa\u0107 jego \u017cycie, dlatego nieustannie przemieszcza si\u0119 pomi\u0119dzy kolejnymi mo\u017cliwo\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kryzys sacrum i triumf cywilizacji<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brak <em>centrum<\/em> ma r\u00f3wnie\u017c wymiar duchowy. \u015awiat \u201eWampira\u201d jest \u015bwiatem, w kt\u00f3rym dawne warto\u015bci trac\u0105 swoj\u0105 moc, a cz\u0142owiek pr\u00f3buje znale\u017a\u0107 dla nich zast\u0119pstwo. Nowoczesno\u015b\u0107 przynosi wygod\u0119 zafundowan\u0105 przez rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 technologi\u0119, pieni\u0105dz, handel i coraz wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad swoim statusem materialnym. Nie daje jednak odpowiedzi na inne, by\u0107 mo\u017ce wa\u017cniejsze pytania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reymont pokazuje wi\u0119c paradoks cywilizacji: cz\u0142owiek mo\u017ce coraz wi\u0119cej, ale jednocze\u015bnie coraz mniej wie o tym, <strong>po co w\u0142a\u015bciwie \u017cyje<\/strong> i jaki jest jego cel. To w\u0142a\u015bnie tutaj spotykaj\u0105 si\u0119 wszystkie najwa\u017cniejsze tematy poruszone w powie\u015bci \u2013 dekadentyzm, spirytyzm, industrializacja, kryzys sztuki, kryzys rodziny i rozpad tradycyjnego systemu warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie chodzi o prost\u0105 opozycj\u0119 &#8220;kiedy\u015b to by\u0142o, a stare znaczy dobre, nowe natomiast \u2013 z\u0142e\u201d. Reymont pokazuje raczej moment przej\u015bciowy, w kt\u00f3rym stary porz\u0105dek przestaje by\u0107 wystarczaj\u0105cy, a nowy jeszcze nie posiada stabilnych fundament\u00f3w. Cz\u0142owiek zostaje zawieszony gdzie\u015b pomi\u0119dzy i pomimo tego, \u017ce <strong>ma \u015brodki do tego aby &#8220;prze\u017cy\u0107,&#8221; nie ma potrzebnych zasob\u00f3w by to zrobi\u0107 naprawd\u0119 satysfakcjonuj\u0105co, w pe\u0142ni.<\/strong><br><br>Kryzys nie dotyczy jednak wy\u0142\u0105cznie jednostki. Reymont pokazuje r\u00f3wnie\u017c rozpad struktur, kt\u00f3re tradycyjnie zapewnia\u0142y cz\u0142owiekowi poczucie przynale\u017cno\u015bci i sensu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rodzina reprezentowana przez Betsy nie jest dla Zenona wystarczaj\u0105cym schronieniem. Sztuka r\u00f3wnie\u017c nie daje mu odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re go dr\u0119cz\u0105. Nawet natura, kiedy bohater pr\u00f3buje odnale\u017a\u0107 w niej tajemnic\u0119 istnienia, nie ods\u0142ania przed nim swoich sekret\u00f3w. Ka\u017cda potencjalna droga prowadzi wi\u0119c do nik\u0105d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rodzina okazuje si\u0119 zbyt banalna. Sztuka \u2013 niewystarczaj\u0105ca. Nauka \u2013 bezradna wobec metafizyki. Spirytyzm \u2013 zamiast pewno\u015bci przynosi kolejne pytania. Zenon pozostaje sam w centrum w\u0142asnego labiryntu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sen i koszmar ko\u0144ca wieku<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atmosfer\u0119 tego zawieszenia wzmacnia oniryczny charakter powie\u015bci. \u201eWampir\u201d przez swoj\u0105 senn\u0105 mgie\u0142k\u0119 przypomina sen \u2013 rzeczywisto\u015b\u0107 staje si\u0119 niestabilna, niejednoznaczna, trudna do racjonalnego uporz\u0105dkowania. <br><br>No i oczywi\u015bcie nie jest to spokojny, mi\u0142y sen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Londyn wygl\u0105da jak przestrze\u0144 dotkni\u0119ta chorob\u0105, a jego mieszka\u0144cy przypominaj\u0105 ludzi funkcjonuj\u0105cych w stanie duchowego odr\u0119twienia. Wszystko pozostaje w ruchu, miota si\u0119 ale trudno dostrzec w tym jaki\u015b rzeczywisty cel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b sen staje si\u0119 metafor\u0105 ca\u0142ej cywilizacji. \u015awiat \u015bni sw\u00f3j wielki, tragiczny sen o post\u0119pie, podczas gdy pod jego powierzchni\u0105 narasta poczucie pustki i rozpadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kim lub czym jest tytu\u0142owy \u201eWampir\u201d?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie opisane przeze mnie elementy prowadz\u0105 ostatecznie do tytu\u0142u powie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eWampira\u201d mo\u017cna oczywi\u015bcie interpretowa\u0107 na poziomie dos\u0142ownym \u2013 jako figur\u0119 zwi\u0105zan\u0105 ze sfer\u0105 niesamowito\u015bci i element kochanej przez nas grozy. Nie mog\u0142am sobie jednak odm\u00f3wi\u0107 szerszego odczytania tej metafory.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wampirem mo\u017ce by\u0107 bowiem <strong>sama cywilizacja<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Londyn wysysa z cz\u0142owieka energi\u0119. T\u0142um odbiera mu indywidualno\u015b\u0107. Pieni\u0105dz podporz\u0105dkowuje jego dzia\u0142ania. Technologia zmienia spos\u00f3b funkcjonowania \u015bwiata, ale nie daje mu sensu. Nawet w\u0142asne pragnienia Zenona staj\u0105 si\u0119 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra stopniowo go poch\u0142ania.<strong> Wampiryczny okazuje si\u0119 wi\u0119c ca\u0142y system.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek \u017cyje w nim, pracuje, porusza si\u0119, poszukuje i do\u015bwiadcza, ale jednocze\u015bnie stopniowo traci co\u015b najbardziej podstawowego \u2013 poczucie w\u0142asnego \u201eja\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego tytu\u0142owego wampira mo\u017cna odczytywa\u0107 jako <strong>metafor\u0119 \u015bwiata, kt\u00f3ry \u017cywi si\u0119 w\u0142asnymi mieszka\u0144cami<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\/wpis powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0142owiek zagubiony w labiryncie nowoczesno\u015bci \u201eWampir\u201d W\u0142adys\u0142awa Reymonta to powie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 bardzo \u0142atwo odczyta\u0107 jako histori\u0119 o spirytyzmie i fascynacji tym, co nadprzyrodzone. Tymczasem pod warstw\u0105 niesamowito\u015bci kryje si\u0119 znacznie bardziej z\u0142o\u017cony obraz cz\u0142owieka prze\u0142omu XIX i XX wieku \u2013 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry utraci\u0142 pewno\u015b\u0107 co do w\u0142asnych warto\u015bci, nie ufa ju\u017c dawnym sposobom poznawania \u015bwiata,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1013,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1014,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions\/1014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}