Dom rodzinny powinien by\u0107 miejscem, do kt\u00f3rego wracamy po poczucie bezpiecze\u0144stwa. Co jednak, je\u015bli to w\u0142a\u015bnie on staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em l\u0119ku, a wspomnienia z dzieci\u0144stwa nie pozwalaj\u0105 jednoznacznie odr\u00f3\u017cni\u0107 prawdy od k\u0142amstwa? Rachel Harrison wykorzystuje konwencj\u0119 nawiedzonego domu, by opowiedzie\u0107 o traumie, rodzinnych sekretach i kobiecie, kt\u00f3ra musi od nowa odkry\u0107, kim naprawd\u0119 jest.<\/em><\/p>\n\n\n\n Clio prowadzi \u017cycie, kt\u00f3re doskonale prezentuje si\u0119 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. To stylistka i influencerka, kt\u00f3ra dba o wizerunek, estetyk\u0119 i pozory niezale\u017cno\u015bci. Pod t\u0105 starannie zbudowan\u0105 fasad\u0105 kryje si\u0119 jednak historia, do kt\u00f3rej kobieta niech\u0119tnie wraca. Po rozwodzie rodzic\u00f3w Clio wraz z siostrami zamieszka\u0142a z matk\u0105, Alex, w domu, kt\u00f3ry wed\u0142ug ich rodzicielki zosta\u0142 op\u0119tany przez demona. Szale\u0144stwo i pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 uzale\u017cnienie kobiety doprowadzi\u0142o do rozpadu rodziny, a ostatecznie tak\u017ce do utraty praw rodzicielskich. Siostry zapami\u0119ta\u0142y jednak tamte wydarzenia inaczej: nie jako histori\u0119 nadprzyrodzonego zagro\u017cenia, lecz dzieci\u0144stwo naznaczone przemoc\u0105 i destrukcyjnym zachowaniem matki.<\/p>\n\n\n\n Po \u015bmierci Alex jej c\u00f3rki dziedzicz\u0105 dom, ale nie maj\u0105 ochoty mierzy\u0107 si\u0119 z jego histori\u0105. Clio dostrzega w nieruchomo\u015bci przede wszystkim okazj\u0119 do stworzenia atrakcyjnych materia\u0142\u00f3w na swoje media spo\u0142eczno\u015bciowe. Remont ma by\u0107 kolejnym projektem, kt\u00f3ry pozwoli jej utrzyma\u0107 kontrol\u0119 nad w\u0142asnym wizerunkiem. Szybko okazuje si\u0119 jednak, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 nie zamierza pozosta\u0107 zamkni\u0119ta za \u015bcianami okrytymi now\u0105, kwiecist\u0105 tapet\u0105.<\/p>\n\n\n\n Wraz z powracaj\u0105cymi wspomnieniami i lektur\u0105 ksi\u0105\u017cki napisanej przez matk\u0119, Clio zaczyna dostrzega\u0107 niepokoj\u0105ce “p\u0119kni\u0119cia” w rodzinnej wersji wydarze\u0144. Czy Alex rzeczywi\u015bcie zmaga\u0142a si\u0119 z si\u0142\u0105 nadprzyrodzon\u0105, czy jej opowie\u015b\u0107 stanowi\u0142a pr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia czego\u015b znacznie bardziej przyziemnego? Harrison buduje fabu\u0142\u0119 wok\u00f3\u0142 tej niepewno\u015bci, stopniowo przekszta\u0142caj\u0105c histori\u0119 remontu w psychologiczne \u015bledztwo, kt\u00f3rego stawk\u0105 staje si\u0119 nie tylko prawda o przesz\u0142o\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c to\u017csamo\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnej bohaterki.<\/p>\n\n\n\n Konwencja nawiedzonego domu od dawna pozwala literaturze grozy pokazywa\u0107 to, co wyparte, przemilczane lub niemo\u017cliwe do przepracowania. W powie\u015bci Harrison ten motyw zyskuje szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy wymiar: \u017ar\u00f3d\u0142em niepokoju jest nie tylko sama przestrze\u0144, lecz tak\u017ce sprzeczne interpretacje wydarze\u0144, kt\u00f3re si\u0119 w niej rozegra\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Dom Clio staje si\u0119 archiwum rodzinnej pami\u0119ci. Ka\u017cdy powracaj\u0105cy obraz i ka\u017cdy odkrywany szczeg\u00f3\u0142 podwa\u017caj\u0105 pozorn\u0105 stabilno\u015b\u0107 przesz\u0142o\u015bci. Bohaterka nie mo\u017ce po prostu odrzuci\u0107 wersji przedstawionej przez matk\u0119 ani bezkrytycznie przyj\u0105\u0107 wspomnie\u0144 si\u00f3str i ojca – musi zmierzy\u0107 si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105, \u017ce to, na czym zbudowa\u0142a w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, mo\u017ce by\u0107 sfa\u0142szowane.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bnie w tym miejscu powie\u015b\u0107 przekracza granice klasycznej historii o nawiedzeniu. Nadprzyrodzona groza pozostaje istotna, ale r\u00f3wnie niepokoj\u0105ca okazuje si\u0119 perspektywa, w kt\u00f3rej nie istnieje jeden bezsporny zapis rodzinnej historii. Przesz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142em cierpienia, przedmiotem manipulacji i przestrzeni\u0105, do kt\u00f3rej dost\u0119p jest ograniczony przez mechanizmy obronne psychiki.<\/p>\n\n\n\n Harrison nie traktuje traumy jako zagadki, kt\u00f3r\u0105 wystarczy rozwi\u0105za\u0107, by odzyska\u0107 spok\u00f3j – pokazuje raczej, \u017ce konfrontacja z przesz\u0142o\u015bci\u0105 mo\u017ce podwa\u017cy\u0107 dotychczasowy obraz siebie i najbli\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n Tytu\u0142 powie\u015bci mo\u017cna odczyta\u0107 jako spo\u0142eczne polecenie, kt\u00f3re kobiety s\u0142ysz\u0105 w r\u00f3\u017cnych formach: nie przesadzaj, nie b\u0105d\u017a trudna, nie podno\u015b g\u0142osu, nie podwa\u017caj autorytet\u00f3w. Clio jest pewna siebie, ambitna i przyzwyczajona do dzia\u0142ania. Te same cechy, kt\u00f3re w innych okoliczno\u015bciach mog\u0142yby \u015bwiadczy\u0107 o jej sile, \u0142atwo staj\u0105 si\u0119 argumentem przeciwko niej: stanowczo\u015b\u0107 mo\u017cna uzna\u0107 za agresj\u0119, up\u00f3r za infantylno\u015b\u0107, a nieufno\u015b\u0107 za dow\u00f3d, \u017ce przesadza.<\/p>\n\n\n\n Harrison wykorzystuje horror do pokazania mechanizmu, w kt\u00f3rym kobieta kwestionuj\u0105ca obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 wersj\u0119 rzeczywisto\u015bci sama zostaje uznana za problem. Nie chodzi przy tym o prosty podzia\u0142 na “kobiety” i “opresyjny \u015bwiat m\u0119\u017cczyzn”. Kontrola mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 tak\u017ce wewn\u0105trz rodziny, a oczekiwania wobec \u201ew\u0142a\u015bciwego\u201d zachowania bywaj\u0105 podtrzymywane r\u00f3wnie\u017c przez same kobiety.<\/p>\n\n\n\n Clio nie walczy wy\u0142\u0105cznie o to, by uwierzy\u0107 w\u0142asnym zmys\u0142om. Pr\u00f3buje r\u00f3wnie\u017c odzyska\u0107 prawo do interpretowania swojego do\u015bwiadczenia bez ci\u0105g\u0142ego podejrzenia, \u017ce jej reakcje s\u0105 przesadne albo niew\u0142a\u015bciwe.<\/p>\n\n\n\n \u201eB\u0105d\u017a grzeczna\u201d to powie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej horror staje si\u0119 narz\u0119dziem opowiadania o rodzinie, pami\u0119ci i spo\u0142ecznych oczekiwaniach wobec kobiet. Najwi\u0119kszym plusem tej ksi\u0105\u017cki jest spos\u00f3b, w jaki Rachel Harrison \u0142\u0105czy atmosfer\u0119 nawiedzonego domu z niejednoznaczno\u015bci\u0105 postaci. Nie proponuje \u0142atwego podzia\u0142u na winnych i niewinnych, a odkrywanie prawdy okazuje si\u0119 procesem znacznie bardziej bolesnym ni\u017c samo mierzenie si\u0119 z nadprzyrodzonym zagro\u017ceniem.<\/p>\n\n\n\n Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje konstrukcja narracji, zw\u0142aszcza fragmenty ksi\u0105\u017cki Alex i jej odr\u0119czne komentarze. Pozwalaj\u0105 one obserwowa\u0107, jak zmienia si\u0119 interpretacja rodzinnej historii, a jednocze\u015bnie przypominaj\u0105, \u017ce \u017cadna relacja nie daje automatycznej gwarancji obiektywizmu. To rozwi\u0105zanie dobrze wsp\u00f3\u0142gra z g\u0142\u00f3wnym tematem powie\u015bci: pr\u00f3b\u0105 odzyskania w\u0142asnego g\u0142osu w\u015br\u00f3d cudzych wspomnie\u0144, os\u0105d\u00f3w i oczekiwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n Nie jest to wy\u0142\u0105cznie opowie\u015b\u0107 o domu, w kt\u00f3rym mo\u017ce mieszka\u0107 demon. To r\u00f3wnie\u017c historia o tym, jak przesz\u0142o\u015b\u0107 potrafi zagnie\u017adzi\u0107 si\u0119 w cz\u0142owieku, wp\u0142ywa\u0107 na jego relacje i okre\u015bla\u0107 granice tego, co uznaje za mo\u017cliwe. Harrison przypomina, \u017ce rodzinne dziedzictwo nie zawsze przyjmuje posta\u0107 przedmiot\u00f3w czy nieruchomo\u015bci. Czasami otrzymujemy w spadku l\u0119ki, przemilczenia i wersje wydarze\u0144, kt\u00f3rych nigdy nie mieli\u015bmy okazji samodzielnie zweryfikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u201eB\u0105d\u017a grzeczna\u201d poleci\u0142abym osobom, kt\u00f3re szukaj\u0105 horroru opartego nie tylko na nadprzyrodzonym zagro\u017ceniu, lecz tak\u017ce na psychologii postaci i emocjonalnej z\u0142o\u017cono\u015bci relacji. Rachel Harrison o rodzinnych sekretach, pami\u0119ci i demonach, kt\u00f3re nie potrzebuj\u0105 rog\u00f3w Dom rodzinny powinien by\u0107 miejscem, do kt\u00f3rego wracamy po poczucie bezpiecze\u0144stwa. Co jednak, je\u015bli to w\u0142a\u015bnie on staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em l\u0119ku, a wspomnienia z dzieci\u0144stwa nie pozwalaj\u0105 jednoznacznie odr\u00f3\u017cni\u0107 prawdy od k\u0142amstwa? Rachel Harrison wykorzystuje konwencj\u0119 nawiedzonego domu, by opowiedzie\u0107 o traumie, rodzinnych…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1089,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[],"class_list":["post-1088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1088"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1092,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions\/1092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Remont domu czy rozliczenie z przesz\u0142o\u015bci\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nawiedzony dom jako metafora rodzinnej traumy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
B\u0105d\u017a grzeczna. Czyli kobieta, kt\u00f3ra nie powinna zadawa\u0107 pyta\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Nie wszystko da si\u0119 naprawi\u0107<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\/wpis powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"