{"id":337,"date":"2024-02-22T15:19:12","date_gmt":"2024-02-22T15:19:12","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=337"},"modified":"2024-02-22T15:24:51","modified_gmt":"2024-02-22T15:24:51","slug":"nacisk-sruby-henry-james","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2024\/02\/22\/nacisk-sruby-henry-james\/","title":{"rendered":"“Nacisk \u015aruby” – Henry James"},"content":{"rendered":"\n

Wydawnictwo Zysk i S-ka jest ju\u017c ikon\u0105 je\u017celi chodzi o pi\u0119kne wydania klasyk\u00f3w grozy z XIX wieku. Tym razem zostali\u015bmy uraczeni tomem opowiada\u0144 Henry\u2019ego Jamesa w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wne skrzypce gra \u201cNacisk \u015aruby\u201d (The Turn of the Screw), jedno z najwa\u017cniejszych i kultowych ju\u017c opowiada\u0144 grozy. Samotna guwernantka przybywa do starego dworu aby opiekowa\u0107 si\u0119 dw\u00f3jk\u0105 dzieci, wydawa\u0142oby si\u0119 o anielskim charakterze. Miejsce jednak zdaje si\u0119 emanowa\u0107 gro\u017an\u0105 aur\u0105, do kt\u00f3rej lgn\u0105 dwie tajemnicze istoty nie z tego \u015bwiata. Czytelnik musi jednak sam zdecydowa\u0107 jak zinterpretuje wydarzenia z Bly.

(Analiza mo\u017ce zawiera\u0107 spoilery)<\/em>

Tytu\u0142owe opowiadanie nie jest zwyczajn\u0105 groz\u0105 w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym w\u0105tkiem s\u0105 elementy nadprzyrodzone. Jest to zdecydowanie szersza analiza chor\u00f3b psychicznych (na miar\u0119 \u00f3wczesnego wieku oczywi\u015bcie) i uroje\u0144, stawiaj\u0105c tym samym pod znakiem zapytania wiarygodno\u015b\u0107 narratorki tej historii. Czy wydarzenia kt\u00f3re odbywaj\u0105 si\u0119 w starym dworze Bly s\u0105 naprawd\u0119 niesamowite i niewyt\u0142umaczalne? A mo\u017ce problem tkwi w umy\u015ble m\u0142odej guwernantki, kt\u00f3rej emocje potrafi\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 drastycznie nawet podczas jednego dialogu z innym bohaterem, sugeruj\u0105c nam niejednokrotnie osobowo\u015b\u0107 typu borderline?

\u201cNacisk \u015aruby\u201d w XIX wieku zosta\u0142 zakwalifikowany jako typowa historia o duchach, kt\u00f3rych w tamtych czasach powsta\u0142o wiele. Dzisiaj jednak, maj\u0105c ju\u017c wiedz\u0119 na temat chor\u00f3b psychicznych i zaburze\u0144, mo\u017cemy zastanowi\u0107 si\u0119 nad inn\u0105 interpretacj\u0105. Pierwsze tego typu domniemania pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w 1934 roku wysnute przez Edmunda Wilsona, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 skupia\u0107 si\u0119 mocniej na samym aspekcie psychologicznym ni\u017c fantastycznym. Pod uwag\u0119 zacz\u0119to bra\u0107 rozw\u00f3j emocjonalny guwernantki, jej dzieci\u0144stwo a nawet \u00f3wczesn\u0105 mod\u0119 na histori\u0119 o duchach. Kobieta jako osoba pochodz\u0105ca z biednej rodziny od najm\u0142odszych lat by\u0142a mocno obci\u0105\u017cona prac\u0105 za kt\u00f3r\u0105 nigdy nie dostawa\u0142a gratyfikacji. W starym dworze ma miejsce ten sam problem, bowiem w\u0142a\u015bciciel posiad\u0142o\u015bci nie chce mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego z jej mieszka\u0144cami a wr\u0119cz nie \u017cyczy sobie otrzymywania nawet najistotniejszych wiadomo\u015bci o zamieszkuj\u0105cych tam dzieciach. Bior\u0105c pod uwag\u0119 frustracj\u0119 dziewczyny wynikaj\u0105c\u0105 z wiecznego niedoceniania jej pracy, nat\u0142ok obowi\u0105zk\u00f3w i zm\u0119czenie, mo\u017cemy pokusi\u0107 si\u0119 o przyznanie pierwszego argumentu za domniemanymi zaburzeniami psychicznymi. Wszystko to mog\u0142o by\u0107 spot\u0119gowane du\u017c\u0105 mod\u0105 na historie o duchach, (np. s\u0142ynne ju\u017c \u201cTajemnice Zamku Udolpho\u201d dzie\u0142a Ann Radcliffe) wyobra\u017ani\u0105 czy te\u017c wp\u0142ywom zabobonnego otoczenia. Guwernantka bowiem ju\u017c od samego pocz\u0105tku bierze posta\u0107 tajemniczego m\u0119\u017cczyzny jako istot\u0119 nadprzyrodzon\u0105, w p\u00f3\u017aniejszym czasie jednak myl\u0105c si\u0119 i gubi\u0105c w jego opisach, cz\u0119sto przecz\u0105c samej sobie.

Kolejnym argumentem przemawiaj\u0105cym za paranoj\u0105 g\u0142\u00f3wnej bohaterki jest oczywi\u015bcie to, \u017ce jest ona jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra widzi postacie dw\u00f3jki by\u0142ych s\u0142u\u017c\u0105cych. Guwernantka zatapia si\u0119 w strachu i urojeniach, z kt\u00f3rymi dzieli si\u0119 jedynie z inn\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, nieustannie j\u0105 niepokoj\u0105c. Za cel obiera sobie ochron\u0119 dzieci i dworu przed istotami, kt\u00f3re z\u0142e za \u017cycia chc\u0105 dalej kontynuowa\u0107 swoje dzie\u0142o i \u201czdeprawowa\u0107\u201d rodze\u0144stwo. James niejednokrotnie sugeruje, \u017ce relacja mi\u0119dzy Milesem a Flor\u0105 oraz dw\u00f3jk\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cych (Peterem i Miss Jessel) by\u0142a znacznie bardziej niepokoj\u0105ca ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Rozmowy mi\u0119dzy g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 a inn\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, Pani\u0105 Grose podsuwaj\u0105 czytelnikowi przera\u017caj\u0105c\u0105 my\u015bl o tym, \u017ce dzieci mog\u0142y by\u0107 przez nich nawet molestowane. Wizja tych wydarze\u0144 mog\u0142a jeszcze bardziej wp\u0142yn\u0105\u0107 na g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0119, utwierdzaj\u0105c j\u0105 tylko w przekonaniu, \u017ce ponad wszystko musi chroni\u0107 swoich podopiecznych. Z rozpaczliwej wr\u0119cz mi\u0142o\u015bci jednak szybka droga do nienawi\u015bci – guwernantka bowiem diametralnie zmienia nastawienie do ma\u0142ej Flory gdy ta nie przyznaje si\u0119 do widzenia zjaw. Kobieta uwa\u017ca, \u017ce dziewczynka zosta\u0142a ow\u0142adni\u0119ta z\u0142em Panny Jessel i zdaje si\u0119 wr\u0119cz pa\u0142a\u0107 niech\u0119ci\u0105 a nawet obrzydzeniem do dziecka. Tutaj znowu nie mog\u0142am oprze\u0107 si\u0119 skojarzeniom z osobowo\u015bci\u0105 typu borderline i nieustannie zmieniaj\u0105cych si\u0119 uczu\u0107 i emocji, balansuj\u0105cych na obu skrajno\u015bciach.

Finalnie jednak to do Ciebie czytelniku nale\u017cy decyzja kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 obierzesz. Czy potraktujesz wydarzenia z gotyckiego dworu Bly jako zdarzenia paranormalne, kt\u00f3rych do\u015bwiadczy\u0107 mog\u0142a jedynie m\u0142oda guwernantka? A mo\u017ce przychylasz si\u0119 bardziej stwierdzeniu, \u017ce niepokoj\u0105ce nawiedzenie dzia\u0142o si\u0119 jedynie w jej g\u0142owie? Je\u017celi czyta\u0142*\u015b daj zna\u0107, ch\u0119tnie poznam Tw\u00f3j punkt widzenia!

Post powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem Zysk i S-ka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wydawnictwo Zysk i S-ka jest ju\u017c ikon\u0105 je\u017celi chodzi o pi\u0119kne wydania klasyk\u00f3w grozy z XIX wieku. Tym razem zostali\u015bmy uraczeni tomem opowiada\u0144 Henry\u2019ego Jamesa w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wne skrzypce gra \u201cNacisk \u015aruby\u201d (The Turn of the Screw), jedno z najwa\u017cniejszych i kultowych ju\u017c opowiada\u0144 grozy. Samotna guwernantka przybywa do starego dworu aby opiekowa\u0107 si\u0119 dw\u00f3jk\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":339,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[],"class_list":["post-337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=337"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":343,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/337\/revisions\/343"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}