{"id":369,"date":"2024-02-28T13:28:50","date_gmt":"2024-02-28T13:28:50","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=369"},"modified":"2024-02-28T13:28:50","modified_gmt":"2024-02-28T13:28:50","slug":"strychnica-marek-zychla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2024\/02\/28\/strychnica-marek-zychla\/","title":{"rendered":"“Strychnica” – Marek Zychla"},"content":{"rendered":"\n

Marek Zychla po genialnej i rozbrajaj\u0105cej wr\u0119cz \u201cBezmi\u0142o\u015bci\u201d stworzy\u0142 kolejn\u0105, przesi\u0105kni\u0119t\u0105 emocjami i jego w\u0142asnymi do\u015bwiadczeniami histori\u0119. \u201cStrychnica,\u201d cho\u0107 nie tak przyt\u0142aczaj\u0105ca w kwestii emocji czy te\u017c trudna w interpretacji jak jej poprzedniczka wci\u0105\u017c zaskakuje i wzrusza czytelnika, obrazuj\u0105c problemy oraz wydarzenia jakich do\u015bwiadczy\u0142 autor pracuj\u0105c w jednym z o\u015brodk\u00f3w opieki nad osobami specjalnej troski w Irlandii. Nie by\u0142oby jednak w tej ksi\u0105\u017cce ca\u0142ego Marka Zychli, gdyby nie doprawi\u0142 czym\u015b zaskakuj\u0105cym swej powie\u015bci a tym razem mog\u0119 wam obieca\u0107 – bardzo namiesza\u0142! Ksi\u0105\u017cka bowiem zawiera w sobie elementy dark fantasy, nutk\u0119 grozy, czarny humor i bardzo wiele wzruszaj\u0105cych, pi\u0119knych moment\u00f3w.

Irlandzka plac\u00f3wka opieku\u0144cza w kt\u00f3rej maj\u0105 miejsce niesamowite wydarzenia ze \u201cStrychnicy\u201d to miejsce niebezpieczne, w kt\u00f3rym irlandzki folklor i jego demony budz\u0105 si\u0119 do \u017cycia a zarazem przysta\u0144, gdzie tworz\u0105 si\u0119 pi\u0119kne wspomnienia i przyja\u017anie. Tak samo jak \u0142\u0105czy si\u0119 strych z piwnic\u0105 w samym tytule, tak sama opowie\u015b\u0107 zawiera w sobie wiele najr\u00f3\u017cniejszych motyw\u00f3w i problematyk\u0119 zawi\u0142ych w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re na pierwszy rzut mog\u0105 nie pasowa\u0107 do siebie niczym d\u00f3\u0142 i g\u00f3ra. Finalnie jednak, wszystko tworzy zgrabn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 funduj\u0105c\u0105 czytelnikowi \u015bwietn\u0105 rozrywk\u0119, poruszaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c wiele wa\u017cnych a wr\u0119cz \u017cyciowych temat\u00f3w.

Na samym pocz\u0105tku moich wynurze\u0144 skupmy si\u0119 na grozie. Czytelnik si\u0119gaj\u0105c po ksi\u0105\u017ck\u0119 z tak genialn\u0105 ok\u0142adk\u0105 to jej w g\u0142\u00f3wnej mierze oczekuje. O to nie musicie si\u0119 obawia\u0107 – Strychnica potrafi wystraszy\u0107, zale\u017cy to jednak oczywi\u015bcie od waszego poziomu wytrzyma\u0142o\u015bci. Mnie osobi\u015bcie nie przestraszy\u0142a – nie musia\u0142a, czyta\u0142am j\u0105 i tak z zapartym tchem bo r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 w\u0105tk\u00f3w dzia\u0142a\u0142a na moj\u0105 uwag\u0119 magnetyzuj\u0105co. Ta ksi\u0105\u017cka to prawdziwa uczta dla wielbicieli mitologii i wierze\u0144 a nawet ba\u015bni. Ci, kt\u00f3rzy lubi\u0105 w\u0105tki dark fantasy r\u00f3wnie\u017c znajd\u0105 w niej swoj\u0105 komfortow\u0105 przysta\u0144 (o ile o horrorze mo\u017cna tak oczywi\u015bcie powiedzie\u0107). Wydarzenia odbywaj\u0105ce si\u0119 bowiem w plac\u00f3wce s\u0105 tak niesamowite i szalone, a akcja tak bardzo dynamiczna i intensywna, \u017ce ci\u0119\u017cko cho\u0107 na chwil\u0119 straci\u0107 skupienie. Autor straszy nas jednak nie tylko tym co ma miejsce \u201ctu i teraz,\u201d lecz bawi si\u0119 z czytelnikiem osadzaj\u0105c niekt\u00f3re wydarzenia gdzie\u015b pomi\u0119dzy jaw\u0105 i snem, racjonalno\u015bci\u0105 i zupe\u0142nym ob\u0142\u0119dem. A wszystko to \u0142\u0105czy si\u0119 ze sob\u0105 w tytu\u0142owej strychnicy w\u0142a\u015bnie, kt\u00f3ra jest bardziej przera\u017caj\u0105ca ni\u017c niejedno monstrum przez to co robi z cz\u0142owiekiem i jak go zmienia.

\u201cStrychnica\u201d to jednak nie tylko groza czy fantastyka, podszyta \u015bwietnym humorem autora. Ksi\u0105\u017cka zapewni odbiorcy ca\u0142y wachlarz r\u00f3\u017cnorakich emocji – dreszczyk, wzruszenie, smutek, ironiczne parskni\u0119cie oraz rozlewaj\u0105ce si\u0119 poczucie ciep\u0142a na serduchu. Jak to mo\u017cliwe? Skupmy si\u0119 na chwil\u0119 na fabule i bohaterach stworzonych przez Marka a tego si\u0119 dowiecie.

Do o\u015brodka opieki nad osobami specjalnej troski zarz\u0105dzanego przez lekark\u0119 Amy przyje\u017cd\u017ca tr\u00f3jka wolontariuszy z zagranicy. Bartosz, Nino i Samantha to osoby zupe\u0142nie od siebie r\u00f3\u017cne, dodatkowo pochodz\u0105ce z innych zak\u0105tk\u00f3w Europy. Autor w prze\u015bmiewczy spos\u00f3b przedstawia nam g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w przy pomocy stereotyp\u00f3w – ot, Polak jest najbardziej pracowity i przez to najmocniej wykorzystywany, Francuz to bezczelny kobieciarz a Niemka zdaje si\u0119 nie posiada\u0107 w sobie zbyt wielu pok\u0142ad\u00f3w empatii i emocji. Czarny humor autora jest tutaj tak oczywisty, \u017ce ci\u0119\u017cko go nie zauwa\u017cy\u0107 i samemu nie za\u015bmia\u0107 si\u0119 pod nosem kilka razy – zw\u0142aszcza przy opisach tego jak traktowany jest nasz rodak na obczy\u017anie: \u201cW\u0142a\u015bnie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce wpisano mu na przysz\u0142y tydzie\u0144 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t dwie godziny dy\u017cur\u00f3w, na sam przecie\u017c pocz\u0105tek rocznego sta\u017cu za \u015brednie pieni\u0105dze i wy\u017cywienie (…) Pozosta\u0142\u0105 dw\u00f3jk\u0119 wolontariuszy najwidoczniej oszcz\u0119dzano.\u201d <\/strong>W momencie jednak gdy autor zaczyna zg\u0142\u0119bia\u0107 ich osobiste historie, kt\u00f3re nosz\u0105 w sobie znamiona traum i smutku zaczyna si\u0119 robi\u0107 powa\u017cnie. Bartosz, Nino i Samantha nie trafili bowiem do o\u015brodka przypadkowo, a ich powierzchowne r\u00f3\u017cnice nie s\u0105 istotne gdy por\u00f3wnamy ich dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107. Wszyscy bowiem zmagali si\u0119 b\u0105d\u017a wci\u0105\u017c zmagaj\u0105 z jak\u0105\u015b przypad\u0142o\u015bci\u0105 czyni\u0105c\u0105 ich \u201cinnymi,\u201d cz\u0119sto budz\u0105c tym samym niezrozumienie swojego otoczenia. Najwa\u017cniejszym jednak podobie\u0144stwem mi\u0119dzy nimi jest to, \u017ce wszyscy zostali zauwa\u017ceni przez\u2026 \u015amier\u0107 we w\u0142asnej osobie.

Spo\u015br\u00f3d tr\u00f3jki naszych wolontariuszy we\u017amy pod lup\u0119 posta\u0107 Bartka, bohatera z kt\u00f3rym w wielu kwestiach mo\u017cna si\u0119 uto\u017csamia\u0107. Ch\u0142opak pochodzi z ma\u0142ej, zacofanej wioski a jego rodzina \u017cyje w biedzie. Ju\u017c od dziecka musi zmierzy\u0107 si\u0119 z pewn\u0105 wad\u0105 rozwojow\u0105 a wraz z ni\u0105 odkrywa jak zachowuj\u0105 si\u0119 ludzie gdy zauwa\u017c\u0105 Twoj\u0105\u2026 inno\u015b\u0107. Marek Zychla perfekcyjnie wr\u0119cz obna\u017ca polsk\u0105 za\u015bciankowo\u015b\u0107, dyskryminacj\u0119 czy te\u017c najzwyczajniej w \u015bwiecie brak wiedzy czy umiej\u0119tno\u015bci zachowania si\u0119 przy osobie z dysfunkcj\u0105: \u201cS\u0105siedzi zagl\u0105dali do w\u00f3zeczka z brzd\u0105cem zawsze ze smutn\u0105 min\u0105, kt\u00f3ra zostawa\u0142a im na kolejne lata. Maluch tyle wycierpia\u0142, \u017ce nikt nie potrafi\u0142 si\u0119 do niego u\u015bmiecha\u0107.\u201d<\/strong> Bartek chce poczu\u0107 si\u0119 \u201cnormalnie\u201d czy te\u017c \u201czwyczajnie,\u201d co w dosadny spos\u00f3b mo\u017ce obrazowa\u0107 jego wizyta w poradni psychologiczno-pedagogicznej gdzie zaproponowano mu wykonanie testu osobowo\u015bci. Mo\u017cemy dostrzec tutaj skrajnie r\u00f3\u017cne reakcje na jego wynik. Pani psycholog, kt\u00f3ra notabene pr\u00f3bowa\u0142a na g\u0142\u00f3wnym bohaterze wyleczy\u0107 w\u0142asne wypalenie zawodowe, jest wr\u0119cz zdruzgotana i zawiedziona tym, \u017ce Bartek niczym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cni\u0142, spalaj\u0105c jej w\u0142asne ambicje na panewce. Sam pacjent jednak jest zdecydowanie podniesiony na duchu: \u201cDodatkowo bycie jednym z trzynastu procent spo\u0142ecze\u0144stwa pozwoli\u0142o mu okie\u0142zna\u0107 poczucie samotno\u015bci oraz pozby\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci kompleks\u00f3w.\u201d

<\/strong>Bartek trafia do irlandzkiej plac\u00f3wki bardzo szybko zaskarbiaj\u0105c sobie sympati\u0119 jej rezydent\u00f3w oraz samej koordynatorki. Jest on osob\u0105 wysoko wra\u017cliw\u0105, empatyczn\u0105 i dobroduszn\u0105, \u017ceby nie powiedzie\u0107 wr\u0119cz naiwn\u0105. To w\u0142a\u015bnie przez swoj\u0105 niewinno\u015b\u0107 zaprzyja\u017ania si\u0119 z mieszka\u0144cami, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 zajrzenia w ludzk\u0105 dusz\u0119 swoim sz\u00f3stym zmys\u0142em. W o\u015brodku poznajemy Johna, Michaela oraz Fion\u0119 – tr\u00f3jk\u0119 rezydent\u00f3w, kt\u00f3rzy zaszufladkowani przez spo\u0142ecze\u0144stwo jako Ci \u201cop\u00f3\u017anieni\u201d a przez to wykluczeni ze zwyczajnego funkcjonowania w nim tak naprawd\u0119 s\u0105\u2026 Lepszymi lud\u017ami. Autor opisuje bowiem postrzeganie \u015bwiata oraz kilka przemy\u015ble\u0144 jednego z g\u0142\u00f3wnych rezydent\u00f3w – Johna, cierpi\u0105cego na zesp\u00f3\u0142 Downa. Czytelnika potrafi wzruszy\u0107 jego dzieci\u0119ca wr\u0119cz prostota pragnienia mi\u0142o\u015bci czy akceptacji \u201cWed\u0142ug niego koordynatorka wci\u0105\u017c nie rozumia\u0142a ca\u0142ej tej sytuacji (…). Zrobi\u0142by wiele, byle tylko zn\u00f3w powiedzia\u0142a, \u017ce jest dobrym cz\u0142owiekiem.\u201d <\/strong>Jego zrozumienie i akceptacja negatywnych emocji, kt\u00f3rych my cz\u0119sto si\u0119 wstydzimy uwa\u017caj\u0105c je wr\u0119cz za s\u0142abo\u015b\u0107 jemu przychodzi z \u0142atwo\u015bci\u0105 – w jego g\u0142owie jest to przecie\u017c co\u015b normalnego, czym nie powinni\u015bmy si\u0119 zadr\u0119cza\u0107 czy zbytnio analizowa\u0107: \u201cWtedy opuszczano pomieszczenie i wracano po kilkudziesi\u0119ciu minutach, by zaproponowa\u0107 Johnowi tabletk\u0119 uspokajaj\u0105cego Xanaxu. John zwykle odmawia\u0142, bo traktowa\u0142 z\u0142o\u015b\u0107 jak ka\u017cde inne uczucie, r\u00f3wnie wa\u017cne, co rado\u015b\u0107 czy smutek.\u201d <\/strong>Marek Zychla tworz\u0105c posta\u0107 Johna ukazuje nam, \u017ce ludzie z zespo\u0142em Downa nie tylko w niczym nie s\u0105 gorsi od przeci\u0119tnego zjadacza chleba ale widz\u0105 i rozumiej\u0105 od nas znacznie wi\u0119cej: \u201cTakie dziecko wymaga troski, ma specjalne potrzeby \u2013 powtarza\u0142a matka z min\u0105 cierpi\u0119tnicy (r\u00f3wnie\u017c przy Johnie, kt\u00f3ry nie rozumia\u0142, co takiego specjalnego jest w tych jego potrzebach, bo przecie\u017c zje\u015b\u0107 musi jak ka\u017cdy inny, no i \u017ceby mu troszk\u0119 poczyta\u0107, lub pozwoli\u0107 obejrze\u0107 film). John nie rozumia\u0142, \u017ce mama myli trosk\u0119 ze wstydem, chocia\u017c wyczuwa\u0142 jej wstyd sz\u00f3stym zmys\u0142em, jedynym, kt\u00f3rego nie dotkn\u0119\u0142a niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.\u201d <\/strong>Ko\u0144cz\u0105c ju\u017c moje przemy\u015blenia na temat tego obyczajowego w\u0105tku doda\u0142abym, \u017ce \u201cStrychnic\u0119\u201d powinien przeczyta\u0107 ka\u017cdy – nawet je\u015bli fantastyki czy grozy nie lubi. Tak jak ju\u017c bowiem wspomina\u0142am ta ksi\u0105\u017ck\u0105 to nie tylko rozrywka i odskocznia od codzienno\u015bci ale swego rodzaju nauka, kt\u00f3ra dzi\u0119ki temu, \u017ce autor zdecydowa\u0142 si\u0119 podzieli\u0107 z nami swoimi wspania\u0142ymi do\u015bwiadczeniami, mo\u017ce sk\u0142oni\u0107 ludzi do zrozumienia tego co czuj\u0105 osoby dotkni\u0119te wadami genetycznymi czy b\u0119d\u0105cymi w spektrum a przez to porzucenia swoich uprzedze\u0144: \u201c\u2013 Czego si\u0119 tam nauczysz, pracuj\u0105c z porobionymi? \u2013 Tego nie potrafi\u0142 poj\u0105\u0107 rodzic. \u2013 Jaki doszlifujesz angielski? B\u0119d\u0105 be\u0142kota\u0107, zobaczysz! Co ty w og\u00f3le wiesz o da\u0142nach. W \u017cyciu \u017cadnego nie spotka\u0142e\u015b! \u2013 zgadywa\u0142 ojciec, chocia\u017c pewno\u015bci nie mia\u0142; w takim post\u0119powym Poznaniu mogli przecie\u017c i chodzi\u0107 do lice\u00f3w.\u201d<\/strong>

\u201cStrychnica\u201d nie jest klasyczn\u0105 czy te\u017c zwyczajn\u0105 groz\u0105. To ksi\u0105\u017cka z przes\u0142aniem, nios\u0105ca ze sob\u0105 nie tylko zabaw\u0119 i ciekaw\u0105 fabu\u0142\u0119 ale r\u00f3wnie\u017c\u2026 du\u017co m\u0105dro\u015bci. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego zdecydowa\u0142am si\u0119 obj\u0105\u0107 t\u0119 histori\u0119 swoim patronatem a mo\u017ce po prostu ba\u0142am si\u0119 zapa\u015b\u0107 w sen o bogini z dymn\u0105 opask\u0105 na oczach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marek Zychla po genialnej i rozbrajaj\u0105cej wr\u0119cz \u201cBezmi\u0142o\u015bci\u201d stworzy\u0142 kolejn\u0105, przesi\u0105kni\u0119t\u0105 emocjami i jego w\u0142asnymi do\u015bwiadczeniami histori\u0119. \u201cStrychnica,\u201d cho\u0107 nie tak przyt\u0142aczaj\u0105ca w kwestii emocji czy te\u017c trudna w interpretacji jak jej poprzedniczka wci\u0105\u017c zaskakuje i wzrusza czytelnika, obrazuj\u0105c problemy oraz wydarzenia jakich do\u015bwiadczy\u0142 autor pracuj\u0105c w jednym z o\u015brodk\u00f3w opieki nad osobami specjalnej troski…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":370,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[],"class_list":["post-369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=369"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":371,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/369\/revisions\/371"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}