{"id":627,"date":"2025-05-31T12:48:57","date_gmt":"2025-05-31T12:48:57","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=627"},"modified":"2025-05-31T12:48:57","modified_gmt":"2025-05-31T12:48:57","slug":"familiar-leigh-bardugo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2025\/05\/31\/familiar-leigh-bardugo\/","title":{"rendered":"“Familiar” – Leigh Bardugo"},"content":{"rendered":"\n

Recenzja: “Familiar” \u2013 magia, inkwizycja i kobieta, kt\u00f3ra chce wi\u0119cej<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Leigh Bardugo znana jest przede wszystkim z cykl\u00f3w powie\u015bci fantasy pe\u0142nych akcji, intryg i intensywnych romans\u00f3w. W Familiarze, autorka schodzi jednak na bardziej historyczny grunt, serwuj\u0105c czytelnikom opowie\u015b\u0107 o magii, to\u017csamo\u015bci i przetrwaniu w czasach hiszpa\u0144skiej inkwizycji. <\/p>\n\n\n\n



\"\"<\/p>\n\n\n\n

XV-wieczny Madryt i dziewczyna, kt\u00f3ra musi si\u0119 ukrywa\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wna bohaterka, Luzia Cotado, to uboga s\u0142u\u017c\u0105ca w Madrycie, kt\u00f3ra musi codziennie zmaga\u0107 si\u0119 z ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105, mizernym statusem spo\u0142ecznym i\u2026 niebezpiecznym sekretem. Ma \u017cydowskie pochodzenie, a w epoce fanatyzmu religijnego to wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d, by sko\u0144czy\u0107 na stosie. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, Luzia potrafi rzuca\u0107 drobne zakl\u0119cia \u2013 \u201emilagritos\u201d \u2013 nauczy\u0142a si\u0119 ich od ciotki. Te magiczne sztuczki \u2013 naprawianie, leczenie, podgrzewanie \u2013 mia\u0142y jej tylko u\u0142atwia\u0107 \u017cycie, ale szybko staj\u0105 si\u0119 przyczyn\u0105 wielu problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Gdy jej moc wychodzi na jaw, Luzia zostaje zmuszona do publicznych pokaz\u00f3w magii \u2013 pocz\u0105tkowo dla podniesienia presti\u017cu swoich pracodawc\u00f3w, p\u00f3\u017aniej jako \u015brodek politycznej gry. Wkr\u00f3tce trafia na radar ludzi bliskich kr\u00f3lowi i zostaje uwik\u0142ana w niebezpieczne rozgrywki, w kt\u00f3rych stawk\u0105 jest nie tylko jej \u017cycie, ale te\u017c losy ca\u0142ego kr\u00f3lestwa.<\/p>\n\n\n\n

Nie taka znowu typowa fantastyka<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na pierwszy rzut oka Familiar<\/em> mo\u017ce brzmie\u0107 jak kolejna opowie\u015b\u0107 z nurtu “romantasy” lub fantastyki YA \u2013 magiczna bohaterka, niebezpieczna rywalizacja, mo\u017cliwe wybawienie oraz w\u0105tek romatyczny. Bardugo jednak podchodzi do tematu zupe\u0142nie inaczej. Nie rzuca nas od razu w wir akcji oraz romantycznych uniesie\u0144. Zamiast tego skupia si\u0119 na budowaniu \u015bwiata i postaci. Luzia \u017cyje w brutalnej rzeczywisto\u015bci, gdzie ka\u017cda decyzja mo\u017ce by\u0107 t\u0105 ostatni\u0105. Przez d\u0142ugi czas ksi\u0105\u017cka przypomina raczej powie\u015b\u0107 historyczn\u0105 z nutk\u0105 realizmu magicznego ni\u017c klasyczn\u0105 fantastyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

I to moim zdaniem najzwyczajniej w \u015bwiecie – dzia\u0142a. Poznajemy \u015bwiat oczami Luzii \u2013 jej l\u0119ki, wspomnienia ojca, \u015bwiadomo\u015b\u0107 bycia \u201einn\u0105\u201d i ci\u0105g\u0142\u0105 walk\u0119 o prze\u017cycie. To nie tylko opowie\u015b\u0107 o magii, ale te\u017c o biedzie, kobieco\u015bci, systemowej opresji i pragnieniu, by si\u0119 z niej wyrwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119kny j\u0119zyk i wspania\u0142a bohaterka<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Luzia to posta\u0107, w kt\u00f3rej losy by\u0142o mi bardzo \u0142atwo si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107. Jest ona bystra, odwa\u017cna, ironiczna, ale i pe\u0142na sprzeczno\u015bci. Chce wi\u0119cej \u2013 wolno\u015bci, mi\u0142o\u015bci, \u017cycia. I cho\u0107 wie, \u017ce ka\u017cda pr\u00f3ba wybicia si\u0119 mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 tragicznie, nie potrafi przesta\u0107 marzy\u0107 i stawia\u0107 na swoim

Bardugo maluje ten \u015bwiat z wielk\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o szczeg\u00f3\u0142y \u2013 opisy smak\u00f3w, tkanin, d\u017awi\u0119k\u00f3w, \u015bwiat\u0142a czy zapach\u00f3w tworz\u0105 g\u0119st\u0105, zmys\u0142ow\u0105 atmosfer\u0119. Czytelnik dos\u0142ownie czuje kurz madryckich ulic, zapach chleba i napi\u0119cie wisz\u0105ce w powietrzu brudnych zau\u0142k\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

W\u0105tek romantyczny, kt\u00f3ry w ko\u0144cu da si\u0119 czyta\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 Familiar<\/em> operuje wieloma w\u0105tkami \u2013 od historii, przez magi\u0119, a\u017c po w\u0105tek romantyczny \u2013 Bardugo zgrabnie \u0142\u0105czy te elementy, tworz\u0105c unikaln\u0105 atmosfer\u0119. Obecno\u015b\u0107 postaci Santangela, tajemniczego i mrocznego doradcy, wprowadza zupe\u0142nie inny ton \u2013 bardziej dramatyczny, nieco gotycki. I cho\u0107 jego posta\u0107 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 archetypiczna, to w\u0142a\u015bnie ta lekka \u201efantastyczna przesada\u201d stanowi przeciwwag\u0119 dla surowego realizmu codzienno\u015bci Luzii.<\/p>\n\n\n\n

Ten kontrast \u2013 mi\u0119dzy brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 inkwizycji a pe\u0142nym napi\u0119cia romansem \u2013 mo\u017ce zaskakiwa\u0107, ale dodaje historii g\u0142\u0119bi i emocjonalnej intensywno\u015bci. Dla wielu czytelnik\u00f3w to w\u0142a\u015bnie ten element sprawi, \u017ce nie b\u0119d\u0105 mogli oderwa\u0107 si\u0119 od ksi\u0105\u017cki. Relacja Luzii i Santangela, cho\u0107 osadzona w trudnym kontek\u015bcie, daje przestrze\u0144 na czu\u0142o\u015b\u0107, pragnienie i marzenia \u2013 wszystko to, czego g\u0142\u00f3wna bohaterka tak bardzo \u0142aknie.<\/p>\n\n\n\n

Czy warto?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdecydowanie tak. Familiar<\/em> to dojrza\u0142a, poruszaj\u0105ca i wyj\u0105tkowo klimatyczna opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra oferuje nie tylko emocjonuj\u0105c\u0105 histori\u0119, ale i pi\u0119knie napisan\u0105 refleksj\u0119 o to\u017csamo\u015bci, nadziei i walce o w\u0142asne miejsce w \u015bwiecie. Dla fan\u00f3w Leigh Bardugo to kolejny dow\u00f3d jej literackiego kunsztu. Dla nowych czytelnik\u00f3w \u2013 \u015bwietny punkt wej\u015bcia w tw\u00f3rczo\u015b\u0107 autorki, kt\u00f3ra potrafi zaczarowa\u0107 s\u0142owem.<\/p>\n\n\n\n



\"\"

Post powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem Czwarta Strona <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Recenzja: “Familiar” \u2013 magia, inkwizycja i kobieta, kt\u00f3ra chce wi\u0119cej Leigh Bardugo znana jest przede wszystkim z cykl\u00f3w powie\u015bci fantasy pe\u0142nych akcji, intryg i intensywnych romans\u00f3w. W Familiarze, autorka schodzi jednak na bardziej historyczny grunt, serwuj\u0105c czytelnikom opowie\u015b\u0107 o magii, to\u017csamo\u015bci i przetrwaniu w czasach hiszpa\u0144skiej inkwizycji. XV-wieczny Madryt i dziewczyna, kt\u00f3ra musi si\u0119 ukrywa\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":629,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[],"class_list":["post-627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":633,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/627\/revisions\/633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}