S\u0105 historie, kt\u00f3re przera\u017caj\u0105 nie dlatego, \u017ce wymy\u015bli\u0142 je autor powie\u015bci grozy, lecz dlatego, \u017ce padaj\u0105 z ust zwyk\u0142ych ludzi. To w\u0142a\u015bnie one tworz\u0105 najbardziej sugestywne opowie\u015bci \u2013 bo je\u015bli podobn\u0105 rzecz prze\u017cy\u0142 kto\u015b, kogo mogliby\u015bmy spotka\u0107 w sklepie czy w kolejce na poczcie, w\u00f3wczas granica mi\u0119dzy fikcj\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105 niebezpiecznie si\u0119 zaciera. Taki efekt wywo\u0142uje zbi\u00f3r Natalii Turskiej \u201eParanormalia\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Autorka zebra\u0142a dok\u0142adnie trzyna\u015bcie opowie\u015bci \u2013 liczb\u0119 nieod\u0142\u0105cznie kojarzon\u0105 z pechem, przes\u0105dem i aur\u0105 tajemniczo\u015bci. Ka\u017cda z tych historii jest inna, ale \u0142\u0105czy je jedno: wymykaj\u0105 si\u0119 zdrowemu rozs\u0105dkowi. To historie o cienkiej granicy pomi\u0119dzy snem a jaw\u0105, o miejscach, w kt\u00f3rych \u015bwiat materialny miesza si\u0119 z duchowym, o do\u015bwiadczeniach, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b \u0142atwo wyt\u0142umaczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podczas lektury trafiamy na motywy, kt\u00f3re od lat budz\u0105 niepok\u00f3j: \u201eniewinne\u201d rytua\u0142y dzieci prowadz\u0105ce do otwarcia czego\u015b, czego lepiej nie budzi\u0107, rodzinne kl\u0105twy ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 przez pokolenia, nawiedzone domy, zjawy powracaj\u0105ce noc\u0105, czy wreszcie zjawisko sobowt\u00f3ra \u2013 tak przera\u017caj\u0105ce, bo podszywaj\u0105ce si\u0119 pod nas samych. Historie dotycz\u0105 te\u017c koszmar\u00f3w dzielonych przez kilka os\u00f3b, wizji zwiastuj\u0105cych nieszcz\u0119\u015bcie, czy obecno\u015bci \u201estra\u017cnik\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy nie zawsze maj\u0105 dobre intencje.<\/p>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3lnie mocno utkwi\u0142 mi w pami\u0119ci rozdzia\u0142 \u201ePorwani przez wr\u00f3\u017cki\u201d<\/em>. To fragment, w kt\u00f3rym wr\u00f3\u017cki pojawiaj\u0105 si\u0119 nie jako bajkowe stworzenia z dzieci\u0119cych opowie\u015bci, lecz jako istoty mroczne i przera\u017caj\u0105ce, pochodz\u0105ce z folkloru \u2014 znane z ludowych wierze\u0144, ostrych przestr\u00f3g i legend o granicach mi\u0119dzy lud\u017ami a \u015bwiatem duch\u00f3w. Dodanie takiego rozdzia\u0142u \u2014 g\u0142\u0119boko osadzonego w ludowych wierzeniach \u2014 sprawia, \u017ce Paranormalia<\/em> przestaj\u0105 by\u0107 tylko zbiorem opowie\u015bci z pogranicza. Staj\u0105 si\u0119 studium tego, jak wierzenia przekazywane z pokolenia na pokolenie \u017cyj\u0105 w nas nadal: w obawach, w niespokojnych snach, w tym uczuciu, \u017ce co\u015b widzia\u0142o nas, gdy my nikogo nie widzieli\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce w ksi\u0105\u017cce o duchach i dziwnych zjawiskach autorka b\u0119dzie podkr\u0119ca\u0107 atmosfer\u0119, graj\u0105c na emocjach czytelnika. Natalia Turska ma podej\u015bcie raczej dokumentalne \u2013 pozwala najpierw wybrzmie\u0107 samym relacjom, a dopiero p\u00f3\u017aniej dodaje swoje komentarze. To sprawia, \u017ce czytelnik nie czuje si\u0119 zmanipulowany, a raczej zaproszony do refleksji: \u201ewierz\u0119 czy nie wierz\u0119?\u201d.<\/p>\n\n\n\n Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce autorka nie ogranicza si\u0119 jedynie do spisywania cudzych prze\u017cy\u0107. Jej dopowiedzenia cz\u0119sto zawieraj\u0105 interesuj\u0105ce odniesienia historyczne, kulturowe czy naukowe \u2013 od starych wierze\u0144, przez opowie\u015bci ludowe, a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesne pr\u00f3by racjonalnych wyja\u015bnie\u0144. To nie tylko nadaje wiarygodno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c ubogaca lektur\u0119.<\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, czytaj\u0105c te opowie\u015bci, mia\u0142am wra\u017cenie, jakbym wr\u00f3ci\u0142a do dzieci\u0144stwa \u2013 do tych nocy, kiedy kto\u015b opowiada\u0142 mi przy zgaszonym \u015bwietle historie \u201ez dreszczykiem\u201d. To by\u0142o troch\u0119 straszne, troch\u0119 ekscytuj\u0105ce, a przede wszystkim wywo\u0142ywa\u0142o niepowtarzalne uczucie nostalgii. \u201eParanormalia\u201d maj\u0105 w sobie dok\u0142adnie ten klimat \u2013 balans mi\u0119dzy groz\u0105 a fascynacj\u0105, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce nie spos\u00f3b si\u0119 oderwa\u0107.<\/p>\n\n\n\n \u201eParanormalia\u201d to lektura idealna na wiecz\u00f3r \u2013 najlepiej w samotno\u015bci, gdy dom ju\u017c cichnie, a za oknem robi si\u0119 ciemno. To nie groza w tradycyjnym sensie \u2013 raczej zbi\u00f3r \u015bwiadectw, kt\u00f3re balansuj\u0105 na granicy wiary i sceptycyzmu. I w\u0142a\u015bnie dlatego s\u0105 tak przejmuj\u0105ce. Natalia Turska pokazuje, \u017ce niesamowito\u015b\u0107 nie zawsze kryje si\u0119 w fikcji \u2013 czasem rodzi si\u0119 tu\u017c obok nas, wystarczy tylko spojrze\u0107 nieco dalej ni\u017c zazwyczaj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201eParanormalia\u201d \u2013 trzyna\u015bcie drzwi do nieznanego Groza, kt\u00f3ra przychodzi z codzienno\u015bci S\u0105 historie, kt\u00f3re przera\u017caj\u0105 nie dlatego, \u017ce wymy\u015bli\u0142 je autor powie\u015bci grozy, lecz dlatego, \u017ce padaj\u0105 z ust zwyk\u0142ych ludzi. To w\u0142a\u015bnie one tworz\u0105 najbardziej sugestywne opowie\u015bci \u2013 bo je\u015bli podobn\u0105 rzecz prze\u017cy\u0142 kto\u015b, kogo mogliby\u015bmy spotka\u0107 w sklepie czy w kolejce na poczcie,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":694,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7,1],"tags":[],"class_list":["post-693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":695,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/693\/revisions\/695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Styl, kt\u00f3ry budzi zaufanie<\/h2>\n\n\n\n
Wiedza i ciekawostki<\/h2>\n\n\n\n
Nostalgia i dreszczyk<\/h2>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n