{"id":982,"date":"2026-08-22T16:09:01","date_gmt":"2026-08-22T16:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/?p=982"},"modified":"2026-08-22T16:12:56","modified_gmt":"2026-08-22T16:12:56","slug":"glodny-dom-max-doty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/2026\/08\/22\/glodny-dom-max-doty\/","title":{"rendered":"&#8220;G\u0142odny dom&#8221; &#8211; Max Doty"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Dom, kt\u00f3ry spe\u0142nia nasze najgorsze \u017cyczenia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pierwszy rzut oka mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce \u201eG\u0142odny Dom\u201d wykorzystuje klasyczny motyw nawiedzonego domu i w tym motywie b\u0119dzie si\u0119 obraca\u0107. Max Doty jednak, nadaje mu zupe\u0142nie now\u0105 funkcj\u0119. To nie jest miejsce, kt\u00f3re chce jedynie przestraszy\u0107 swoich mieszka\u0144c\u00f3w. Ten dom <strong>zaspokaja ich potrzeby<\/strong>. Jest wygodny, u\u017cyteczny, a przede wszystkim oferuje co\u015b, czego cz\u0142owiek w obliczu traumy mo\u017ce pragn\u0105\u0107 najbardziej \u2013 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymazania tego, czego nie chce pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dom poch\u0142ania to, co dla ludzi bywa lub jest niewygodne &#8211; a wraz z nimi wspomnienia o istnieniu tych rzeczy. To w\u0142a\u015bnie ten mechanizm wydaje mi si\u0119 najciekawszym pomys\u0142em ca\u0142ej powie\u015bci. Bo czym w\u0142a\u015bciwie jest zapomnienie? Ulg\u0105 czy kolejn\u0105 form\u0105 ucieczki?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Potrzeba rozpocz\u0119cia wszystkiego od nowa<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Centraln\u0105 postaci\u0105 historii jest Claire, kt\u00f3ra wraz z rodzin\u0105 przeprowadza si\u0119 do wymarzonego domu na przedmie\u015bciach. Nowe miejsce ma by\u0107 dla niej symbolem stabilizacji i odci\u0119cia od trudnej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tutaj powie\u015b\u0107 zaczyna dzia\u0142a\u0107 nie tylko jako horror, ale r\u00f3wnie\u017c jako historia o <strong>potrzebie kontroli<\/strong>. Claire chce uporz\u0105dkowa\u0107 swoje \u017cycie, stworzy\u0107 bezpieczn\u0105 przestrze\u0144 i zostawi\u0107 za sob\u0105 dawn\u0105 wersj\u0119 siebie. Dom pocz\u0105tkowo wydaje si\u0119 wr\u0119cz idealnym narz\u0119dziem do osi\u0105gni\u0119cia tego celu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem polega na tym, \u017ce kiedy dostajemy mo\u017cliwo\u015b\u0107 usuwania rzeczy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105 nam b\u00f3l, bardzo \u0142atwo przekroczy\u0107 granic\u0119 mi\u0119dzy radzeniem sobie z traum\u0105 a jej wypieraniem.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">A gdyby mo\u017cna by\u0142o wymaza\u0107 \u017ca\u0142ob\u0119?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najmocniejszym elementem powie\u015bci jest dla mnie w\u0142a\u015bnie motyw <strong>wymazywania pami\u0119ci<\/strong>. Dom nie tylko pozbywa si\u0119 codziennych drobiazg\u00f3w, kt\u00f3re poch\u0142onie. Sprawia r\u00f3wnie\u017c, \u017ce inni ludzie przestaj\u0105 pami\u0119ta\u0107 o istnieniu tego, co zosta\u0142o zjedzone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To niezwykle kusz\u0105ca mo\u017cliwo\u015b\u0107. Pozby\u0107 si\u0119 dowodu. Usun\u0105\u0107 bolesne wspomnienie. Sprawi\u0107, \u017ceby nikt ju\u017c nie pyta\u0142, nikt nie cierpia\u0142 i nikt nie musia\u0142 konfrontowa\u0107 si\u0119 z tym, co si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tylko czy zapomnienie rzeczywi\u015bcie oznacza uzdrowienie?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doty stawia tutaj interesuj\u0105ce pytanie: <strong>czy cierpienie jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 mi\u0142o\u015bci i straty?<\/strong> Je\u017celi usuniemy \u017ca\u0142ob\u0119, czy przypadkiem nie usuwamy r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bci znaczenia, jakie mia\u0142a dla nas osoba, kt\u00f3r\u0105 stracili\u015bmy?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dom mo\u017ce zapewni\u0107 Claire swego rodzaju spok\u00f3j, ale niekoniecznie daje jej prawdziwe zamkni\u0119cie historii.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Najstraszniejszy nie jest dom<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w\u0142a\u015bnie tutaj horror zaczyna przesuwa\u0107 si\u0119 z poziomu nadprzyrodzonego na psychologiczny. Dom sam w sobie jest oczywi\u015bcie przera\u017caj\u0105cym konceptem, ale jeszcze ciekawsze jest to, <strong>co cz\u0142owiek jest got\u00f3w zrobi\u0107, kiedy dostanie do r\u0119ki tak pot\u0119\u017cne narz\u0119dzie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tkowo granice s\u0105 niewinne. Pojawiaj\u0105 si\u0119 dziwne znikni\u0119cia &#8211; przedmioty, jedzenie, rzeczy, kt\u00f3re dom zaczyna poch\u0142ania\u0107. Z czasem jednak jego mo\u017cliwo\u015bci staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej kusz\u0105ce.<br><br>Mo\u017ce wychodz\u0119 troch\u0119 za bardzo z interpretacj\u0105, ale czytaj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 skojarzy\u0142 mi si\u0119 eksperyment my\u015blowy na temat Pier\u015bcienia Gygesa. Czy cz\u0142owiek moralny, kt\u00f3ry dosta\u0142by narz\u0119dzie czyni\u0105ce go niewidzialnym (jak \u00f3w pier\u015bcie\u0144 w\u0142a\u015bnie), wci\u0105\u017c nie dopuszcza\u0142by si\u0119 niecnych wyst\u0119pk\u00f3w? W wypadku &#8220;G\u0142odnego Domu,&#8221; nie dostajemy oczywi\u015bcie idealnej bohaterki &#8211; my\u015bl\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas mo\u017ce si\u0119 z ni\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b uto\u017csamia\u0107. Pope\u0142nia ona b\u0142\u0119dy ale stoi raczej po tej &#8220;jasnej&#8221; stronie mocy. <br><br>Dom jednak jest wed\u0142ug mnie troch\u0119 jak wy\u017cej wspomniany pier\u015bcie\u0144 &#8211; mo\u017ce dos\u0142ownie oczy\u015bci\u0107 Ci\u0119 z wszelkich zarzut\u00f3w, zmieni\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107. I to, po raz kolejny, by\u0142o dla mnie niesamowicie ciekawe. Jak \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce grzechy g\u0142\u00f3wnej bohaterki nie b\u0119d\u0105 widoczne dla \u015bwiata wp\u0142ywa stopniowo na jej rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Horror, kt\u00f3ry potrafi by\u0107 dziwnie zabawny<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na tym jednak powie\u015b\u0107 si\u0119 nie ko\u0144czy. \u201eG\u0142odny Dom\u201d nie jest ci\u0119\u017ckim, ponurym horrorem psychologicznym, kt\u00f3ry przez ca\u0142y czas traktuje siebie \u015bmiertelnie powa\u017cnie. Jest w nim sporo czarnego humoru i absurdalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam pomys\u0142 domu zachowuj\u0105cego si\u0119 niemal jak \u017cywe stworzenie pozwala Doty&#8217;emu bawi\u0107 si\u0119 konwencj\u0105. Budynek nie m\u00f3wi, nie ma w\u0142asnej narracji, a mimo to z czasem zaczyna przypomina\u0107 pe\u0142noprawnego bohatera \u2013 reaguje na Claire, sprawdza jej granice i niejako wsp\u00f3\u0142pracuje z jej potrzebami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I chyba w\u0142a\u015bnie dlatego koncept dzia\u0142a tak dobrze. <strong>Dom nie musi by\u0107 klasycznym \u201ez\u0142ym bytem\u201d. Wystarczy, \u017ce jest gotowy zrobi\u0107 to, czego chce jego w\u0142a\u015bciciel.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Czy naprawd\u0119 chcieliby\u015bmy mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapomnienia?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autor wyra\u017anie stawia nam pytanie nie o tym, <em>co znajduje si\u0119 w domu<\/em>, ale <strong>co wydarzy si\u0119 z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry odkryje, \u017ce mo\u017ce wykorzysta\u0107 jego mo\u017cliwo\u015bci dla w\u0142asnych korzy\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To horror o \u017ca\u0142obie, traumie, kontroli i pokusie wymazania konsekwencji w\u0142asnych decyzji. A przy tym bardzo przewrotny wariant opowie\u015bci o nawiedzonym domu: zamiast miejsca, od kt\u00f3rego trzeba ucieka\u0107, dostajemy co\u015b, czego mieszka\u0144cy mog\u0105 zacz\u0105\u0107 potrzebowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego ten dom jest tak niebezpieczny. Nie dlatego, \u017ce chce nas skrzywdzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tylko dlatego, \u017ce mo\u017ce da\u0107 nam dok\u0142adnie to, czego najbardziej pragniemy.<\/strong><br><br><br>\/wpis powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem AKURAT<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dom, kt\u00f3ry spe\u0142nia nasze najgorsze \u017cyczenia Na pierwszy rzut oka mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce \u201eG\u0142odny Dom\u201d wykorzystuje klasyczny motyw nawiedzonego domu i w tym motywie b\u0119dzie si\u0119 obraca\u0107. Max Doty jednak, nadaje mu zupe\u0142nie now\u0105 funkcj\u0119. To nie jest miejsce, kt\u00f3re chce jedynie przestraszy\u0107 swoich mieszka\u0144c\u00f3w. Ten dom zaspokaja ich potrzeby. Jest wygodny, u\u017cyteczny, a&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":987,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mian-page"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=982"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":988,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/982\/revisions\/988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pachnacecynamonem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}